Prezident İlham Əliyev: “TDT beynəlxalq arenadakı mövqeyini möhkəmləndirmək üçün potensialından maksimum istifadə edir”
Türk dünyasının geosiyasi xəritədə çəkisi və beynəlxalq münasibətlər sistemində rolu son illərdə nəzərəçarpacaq dərəcədə artır. Şərqlə Qərbi birləşdirən geniş coğrafiyada yerləşən türk dövlətləri zəngin təbii resursları, əlverişli coğrafi mövqeləri, mühüm nəqliyyat marşrutları və artan iqtisadi potensialı ilə regional proseslərin mühüm iştirakçılarına çevrilirlər. Bu baxımdan Türk Dövlətləri Təşkilatı üzv dövlətlər arasında siyasi, iqtisadi, humanitar və təhlükəsizlik sahələrində əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsi üçün mühüm platforma kimi çıxış edir.
2009-cu ildə Naxçıvanda keçirilmiş tarixi Zirvə görüşü ilə əsası qoyulan təşkilat ötən dövr ərzində əməkdaşlığın müxtəlif istiqamətlərini əhatə edən geniş institusional mexanizm formalaşdırıb. Bu gün TDT çərçivəsində aparılan müzakirələr artıq yalnız üzv ölkələr arasındakı münasibətlərlə məhdudlaşmır. Beynəlxalq təhlükəsizlik, enerji təminatı, nəqliyyat bağlantıları, ticarət, humanitar əməkdaşlıq və regional sabitlik kimi məsələlər təşkilatın gündəliyində getdikcə daha mühüm yer tutur.
Bakıda Türk Dövlətləri Təşkilatına üzv ölkələrin təhlükəsizlik üzrə rəhbər şəxsləri ilə keçirilən görüş də məhz bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin görüşdə səsləndirdiyi fikirlər TDT-nin qarşısında duran strateji istiqamətləri bir daha diqqət mərkəzinə gətirib. Dövlət başçısı təşkilatın beynəlxalq arenadakı mövqeyinin möhkəmləndirilməsi üçün mövcud potensialdan maksimum istifadə edilməsinin vacibliyini vurğulayıb.
Türk Dövlətləri Təşkilatı (TDT) son illərdə yalnız üzv ölkələr arasında əməkdaşlıq platforması kimi deyil, həm də regional və beynəlxalq təhlükəsizlik, enerji və nəqliyyat məsələlərində mövqeyi nəzərə alınan mühüm qurumlardan birinə çevrilir. Bakıda keçirilən görüşdə Prezident İlham Əliyevin səsləndirdiyi fikirlər də təşkilatın qarşısında duran yeni hədəfləri və artan strateji əhəmiyyətini bir daha gündəmə gətirib. Dövlət başçısının çıxışında TDT-nin beynəlxalq arenadakı rolunun gücləndirilməsi, üzv ölkələrin potensialından daha səmərəli istifadə olunması və enerji-nəqliyyat bağlantılarının təhlükəsizliklə birbaşa əlaqəsi xüsusi vurğulanıb. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev Türk Dövlətləri Təşkilatına üzv ölkələrin təhlükəsizlik üzrə rəhbər şəxsləri ilə görüşündə çıxış edərək təşkilatın son illərdə keçdiyi inkişaf yoluna və qarşıdakı prioritetlərə diqqət çəkib.
Prezident bildirib ki, Bakıda TDT çərçivəsində müxtəlif istiqamətləri əhatə edən tədbirlərin keçirilməsi təşkilat daxilində fəal qarşılıqlı əlaqənin göstəricisidir. Onun sözlərinə görə, dini liderlərin görüşündən sonra təhlükəsizlik şuralarının katiblərinin toplantısının keçirilməsi TDT-nin əməkdaşlıq gündəliyinin genişliyini nümayiş etdirir.
Azərbaycanın yerləşdiyi coğrafi mövqe isə Şərqlə Qərb arasında nəqliyyat və enerji bağlantıları baxımından ölkəyə xüsusi strateji əhəmiyyət qazandırır. Prezident çıxışında bu imkanların TDT-nin ümumi potensialının artırılmasına xidmət edə biləcəyini diqqətə çatdırıb. Cənab İlham Əliyev TDT-nin gündəliyinin yalnız təhlükəsizlik məsələləri ilə məhdudlaşmadığını qeyd edib. Təşkilat çərçivəsində beynəlxalq təhlükəsizlik, multikulturalizm, ticarət, nəqliyyat və humanitar əməkdaşlıq kimi müxtəlif sahələr üzrə məsələlər müzakirə olunur.
Prezidentin çıxışında xüsusi diqqət təşkilatın beynəlxalq arenadakı mövqeyinin gücləndirilməsinə yönəldilib. O vurğulayıb ki, 2009-cu ildə Naxçıvanda keçirilmiş tarixi Zirvə görüşündən sonra TDT üzv ölkələr arasında qarşılıqlı əlaqələrin inkişaf etdirilməsi və mühüm məsələlərin həlli istiqamətində öz potensialından istifadə edir.
Ölkə başçısının fikrincə, təşkilata üzv dövlətlərin rəhbərlərinin ümumi mövqeyi TDT-nin beynəlxalq arenadakı rolunun və yerinin daha da gücləndirilməsindən ibarətdir. Bunun üçün üzv ölkələrin iqtisadi, coğrafi və strateji potensialının geniş imkanlar yaratdığı qeyd olunur.
TDT ölkələri geniş coğrafi məkanda yerləşir və bu coğrafiya mühüm nəqliyyat və enerji marşrutlarının keçdiyi əraziləri əhatə edir. Bu baxımdan təşkilatın üzvləri arasında əməkdaşlığın yalnız ikitərəfli münasibətlər çərçivəsində deyil, daha geniş regional kontekstdə də əhəmiyyət daşıdığı vurğulanır.
Görüşdə təhlükəsizlik məsələsinə daha geniş prizmadan yanaşmanın vacibliyi də ön plana çıxarılıb. İlham Əliyev enerji təhlükəsizliyi və nəqliyyat bağlantılarının müasir dövrdə ümumi təhlükəsizlik anlayışının ayrılmaz hissəsinə çevrildiyini bildirib.
Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində enerji resurslarının fasiləsiz nəqli, nəqliyyat dəhlizlərinin təhlükəsizliyi və dövlətlər arasında dayanıqlı bağlantıların təmin olunması regional sabitlik baxımından mühüm amillər hesab olunur. Bu baxımdan TDT çərçivəsində təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlığın nəqliyyat və enerji istiqamətləri ilə əlaqələndirilməsi təşkilatın gündəliyinin genişlənməsini göstərir.
Bakıda keçirilən görüş TDT daxilində təhlükəsizlik əməkdaşlığının institusional səviyyədə inkişaf etdirilməsinin növbəti nümunəsidir. Təhlükəsizlik şuralarının katiblərinin toplantısının keçirilməsi üzv ölkələr arasında koordinasiyanın və fikir mübadiləsinin davam etdirilməsi baxımından əhəmiyyət daşıyır. Cənab Prezidentin çıxışında səsləndirilən fikirlər TDT-nin gələcək fəaliyyətində bir neçə əsas istiqamətin ön plana çıxdığını göstərir: üzv ölkələr arasında siyasi və təhlükəsizlik koordinasiyasının gücləndirilməsi, nəqliyyat və enerji bağlantılarının inkişaf etdirilməsi, beynəlxalq gündəlikdə təşkilatın görünürlüğünün artırılması və mövcud potensialdan daha səmərəli istifadə.
Prezident İlham Əliyevin çıxışında səslənən fikirlər göstərir ki, TDT qarşıdakı dövrdə mövcud potensialını daha geniş miqyasda reallaşdırmağa çalışır. Üzv ölkələrin geniş coğrafiyada yerləşməsi, enerji ehtiyatları, iqtisadi imkanları və nəqliyyat potensialı təşkilatın beynəlxalq gündəlikdə daha fəal mövqe tutması üçün mühüm zəmin yaradır. Bu baxımdan Bakıda keçirilən görüş TDT-nin inkişafında təhlükəsizlik və strateji bağlantıların rolunun getdikcə artdığını göstərən mühüm platforma kimi qiymətləndirilə bilər.
Bakıda keçirilən görüş TDT-nin əməkdaşlıq gündəliyinin təkcə iqtisadi və humanitar sahələrlə məhdudlaşmadığını, təhlükəsizlik, enerji və nəqliyyat kimi strateji istiqamətlərin də təşkilatın fəaliyyətində getdikcə daha mühüm yer tutduğunu nümayiş etdirir. Azərbaycanın təşəbbüsü ilə keçirilən bu kimi görüşlər isə TDT ölkələri arasında qarşılıqlı əlaqələrin müxtəlif səviyyələrdə davam etdirilməsinə xidmət edir.
Paşa-zadə Kamal Çingiz oğlu
Qara Qarayev adına Mərkəzi İncəsənət Məktəbinin violonçel ixtisası üzrə müəllimi, Azərbaycan Respublikasının Əməkdar müəllimi
