Sirr deyil ki, müstəqillik əldə ediləndən sonra Azərbaycan müasir demokratik dövlətin qurulması və müasir tələblərə cavab verən xarici, daxili siyasətin həyata keçirməsi kimi fundamental problemlər ilə rastlaşdı. Azərbaycanın milli maraqlarının formalaşmasına, reallaşdırmasına imkan yaradan və praktiki, nəzəri əhəmiyyət kəsb edən amillərin üzə çıxardılması lazım idi. Milli amillərin düzgün təyin edilməsi həm xarici, həm də, daxili siyasətdə optimal kursunun qurulmasına imkan verir. Dünya təcrübəsi inandırıcı şəkildə onu göstəririr ki, dövlətin milli maraqlarının müdafiəsi üzrə təsirli sistemin yaradılması olmadan onun müstəqilliyini və azadlığı təmin etmək mümkün deyil. Milli maraqların reallaşdırması və onların təminatı, onların etibarlı müdafiəsi siyasi, hərbi, iqtisadi, elmi-texniki, mənəvi-psixoloji və s. əsaslarının formalaşmasını tələb edir. Azərbaycanın milli müstəqilliyi strategiyası Azərbaycan cəmiyyətinin daimi maraqlarının müdafiəsi məqsədi ilə bu sferada real və proqnozlaşdırılan tendensiyaları idarə edilməsi barədə ideyalardan ibarətdir. Təhlükəsizlik sistemi funksional olaraq cəmiyyət üzvlərinin maraqlarının müdafiəsi və təhdidlərin qarşısının alınması üzrə müəyyən məsələləri yerinə yetirir. Təhlükəsizlik sisteminin strukturuna daxil olan təşkilatlar müəyyən gücə malikdir, bununla da təhlükəli presedentlərin qarşısı alınır. Məlum olduğu kimi, təhlükəsizlik sisteminin əsas məqsədi şəxsiyyətin, cəmiyyətin və dövlətin maraqlarının müdafiəsidir.
Azərbaycanın regional təhlükəsizliyin təmin olunmasında əvəzsiz rolu, həm də, onun bu sahə üzrə layihələri inkişaf etdirmək bacarığı ilə bağlıdır. Belə ki, Bakı-Tbilisi-Ceyhan, Bakı-Tbilisi-Ərzurum, Bakı-Tbilisi-Qars kimi layihələr regional əməkdaşlığı inkişaf etdirməklə yanaşı, təhlükəsizlik baxımından da mühüm rol oynayır. İnsan hüquq və azadlıqlarının qorunması, həmçinin, dövlətin daxilində, dövlətlərarası münasibətlərdə də bərabər hüquq, ədalətlilik prinsipinin rəhbər tutulması bütövlükdə bəşəriyyətin təhlükəsizliyinə, əmin-amanlığa şərait yaradır. Beynəlxalq təşkilatların müvafiq istiqamətlərdə dövlətləri birgə fəaliyyətə və qarşılıqlı əməkdaşlığa cəlb etməsi bu baxımdan mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Bundan başqa, dövlətimizin NATO ilə əməkdaşlıq sahəsində qoşulduğu “Sülh naminə tərəfdaşlıq proqramı” və “Fərdi tərəfdaşlıq proqramı” da Azərbaycanın regional təhlükəsizlik məsələsinə ciddi yanaşmasının göstəricisidir. Sözügedən proqramlar çərçivəsində NATO mütəxəssislərinin müdafiə planlaşdırılması, maddi-texniki təchizat, şəxsi heyətin və xüsusi təyinatlı dəstələrin təlim keçməsi, mülki müdafiənin təşkili və s. məsələlərdə Azərbaycana yardım göstərilməsi nəzərdə tutulmuşdur. Proqramlarda müntəzəm olaraq siyasi və hərbi informasiya mübadiləsi, siyasi məsləhətləşmələr mexanizmi də yer almışdır. NATO ölkələri hava məkanı da daxil olmaqla sərhədlərin qorunması, sərhədçilərin öz peşə hazırlığını artırması və texniki təchizatın yaxşılaşdırılması işində Azərbaycana daim yaxından kömək göstərmişlər. 15 iyun 2021-ci ildə imzalanmış “Şuşa Bəyannaməsi” də regional təhlükəsizliyin təmin olunmasına, terrorçuluğa qarşı mübarizəyə və ərazi bütövlüyünün qorunmasına xidmət edir.
Regional təhlükəsizlik məsələsi Azərbaycanın daim diqqət mərkəzində olmuşdur. Ulu Öndər Heydər Əliyevin əsasını qoyduğu və bu gün də ölkə Prezidenti, cənab İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdirilən regional təhlükəsizlik strategiyası, qlobal təhlükəsizlik sisteminin mühüm tərkib hissəsi olmaqla yanaşı, onun davamlılığını şərtləndirən mühüm amillərdəndir…
Sabit Mehdiyev,
YAP Beyləqan rayon təşkilatının məsləhətçisi
