Zeytun ağaclarının kölgəsi altında olan qədim Assos İda dağının ətəyində bir Egey xəzinəsidir. Çanaqqalanın müasir Ayvacık rayonunda əsrlər boyu bir çox sivilizasiyaya ev sahibliyi edən Assos, qorunan təbiəti, saf havası və qədim sərvətləri ilə Egey dənizinin ən gözəl yerlərindən biridir. Gəlin Türkiyənin bu cəvahiratını yaxından tanıyaq.
Egeyin sərin marşrutu
Assos sonsuz mavi sulardan zövq ala biləcəyiniz çoxsaylı körfəz və çimərliklərə malikdir. Kadırğa və Sivrice kimi gözəl körfəzlər, Sokakağzı kimi təmiz çimərliklər və Qədim Liman da daxil olmaqla bir çox digər yerlər bu qorunan mənzərənin orijinal gözəllikləri arasındadır. Kadırğa körfəzi isə uzun, geniş sahil xətti və Mavi Bayraq statusu ilə seçilir. Assos boyu sahillər əsasən iri daşlardan ibarət olsa da, insanlar ümumiyyətlə taxta dayaqlar vasitəsilə dənizə tullanırlar. Qeyd etmək lazımdır ki, Assosdakı dəniz coğrafi mövqeyinə görə bir qədər gec isinir və suları Aralıq dənizinə nisbətən daha sərindir. Həmçinin, Assosun düşərgə sahələrində, kiçik hostellər, lüks və rahat otellər və butik otellər arasından seçim edə bilərsiniz.
Möhtəşəm Assos antik şəhəri
Assosun sahil xəttini bu qədər cazibədar edən, Egey dənizinin sönmüş vulkanik təpənin üzərində qurulmuş Assos qədim şəhəridir. Şəhərin tarixi eramızdan əvvəl 6-cı əsrə gedib çıxır. Dövrümüzə qədər gəlib çatan əzəmətli divarları və arxeoloji qazıntılar zamanı aşkar edilən tikililəri ilə bu gün diqqəti cəlb edən qədim şəhər 2017-ci ilin may ayında YUNESKO-nun Ümumdünya Mədəni İrs Siyahısına daxil edilib. Onun məşhur sakinləri arasında fəlsəfə məktəbinin əsasını qoyan filosof Aristotel də var. Afina məbədi antik şəhərin mütləq görülməli yerlərindən biri kimi seçilir. Assos Akropolunda yerləşən Afina məbədi şəhərin qoruyucusu kimi tanınan ilahə Afinaya həsr olunub. Sütunları və heyrətamiz dəniz mənzərəsi ilə göz oxşayan struktur həm də Anadolu coğrafiyasında Arxaik-Dor məbədinin yeganə nümunəsi kimi memarlıq baxımından əhəmiyyətlidir. Şəhərin ən hündür nöqtəsində, xüsusən gün batımında bu məbədi ziyarət etmək həqiqətən unudulmaz bir bir hissdir. Gün batımını seyr etdikdən sonra Aqora, Gimnaziya və açıq hava teatrı kimi şəhərin digər yerlərini də görə bilərsiniz. Şəhərin ən gözəl məkanlarını Aqora, Gimnaziya və açıq hava teatrını ziyarət etmək mümkündür.
Bəhramqala kəndi
Bəhramqala kəndi qədim şəhər divarları içərisində kiçik yaşayış məntəqəsidir. Kəndin dar küçələri ilə gedərkən daş memarlıq sənətinin gözəl nümunələri olan tarixi evlərə rast gəlirsən. Bundan əlavə, kənd qadınları bu küçələrdə və ya kiçik dükanlarda qurduqları stendlərdə suvenirlər və evdə hazırlanmış ərzaq məhsulları satırlar. Burada müxtəlif göyərti və zeytun yağından tutmuş evdə hazırlanmış “tarhana”ya, tərəvəzlərdən ibarət ləzzətli şorbaya, ətirli qatıq, göyərti, ətirli ədviyyatlara qədər bir çox yerli və təbii məhsullar tapmaq mümkündür.
Kənddə Osmanlı dövründən qalan məscid və körpü də var. Kvadrat formalı və tək günbəzli XIV əsrdə tikilmiş Hüdavəndigar məscidi mehrabının üzərindəki mürəkkəb həndəsi motivləri ilə diqqət çəkir. Bəhramqala yaxınlığındakı Tuzla çayı üzərində yerləşən Hüdavendigar körpüsü səliqəli işlənmiş tağları ilə memarlıq baxımından heyranedicidir. Avtomobillərin hərəkətinə qapalı olan bu zərif 600 illik körpüdən keçə bilərsiniz. Assos həm də onu əhatə edən gözəl yerli kəndlərə görə araşdırmağa dəyər bir yerdir. Assosdan cəmi yarım saatlıq məsafədə yerləşən Yeşilyurt və Adatəpənin tarixi, füsunkar və sevimli kəndləri bölgə üçün mütləq görməli olduğunuz yerlər siyahısında olmalıdır. Adatəpə kəndini ziyarət edərkən, Adatəpə Zeytunyağı Muzeyini kəşf edə bilərsiniz. Türkiyənin ilk zeytunyağı muzeyi olan bu kompleks zeytun yağı istehsalının bütün mərhələlərini müşahidə etməyə imkan verir.
Unudulmaz ləzzətlər
Tarixi və təbii gözəllikləri ilə məşhur olan Assos həm də regional ləzzətlər təklif edən heyrətamiz qastronomik məkandır. Burada balqabaq dolması çiçəklərindən tutmuş dəniz paxlasına qədər Egey mətbəxinin bütün ləzzətlərini tapa bilərsiniz. Limandakı restoran və meyxanalarda İzgara ahtapot salatı, şişli qılınc, izgara alabalıq, əqrəb şorbası, izgara kalamar və tərəvəz dolması kimi Assosun xüsusi yeməklərindən dada bilərsiniz.
