Azərbaycanda 8 Mart bayramı qadınlara hörmət və ehtiramın ifadəsi kimi geniş şəkildə qeyd olunur
Hər bir xalqın inkişafında və milli kimliyinin formalaşmasında qadınların rolu danılmazdır. Azərbaycan xalqının tarixində də qadınlar yalnız ailənin qoruyucusu və tərbiyəçisi kimi deyil, həm də dövlətçilik, diplomatiya, elm, mədəniyyət və Vətən müdafiəsində fəal iştirak edən şəxsiyyətlər kimi böyük iz qoymuşlar. Bu baxımdan Azərbaycan qadını hər zaman gücü, müdrikliyi, mərdliyi və vətənpərvərliyi ilə seçilmişdir.
Azərbaycan tarixində qadınların rolundan bəhs edərkən xalqımızın ən qədim yazılı abidələrindən biri olan Kitabi-Dədə Qorqud dastanını xüsusi qeyd etmək lazımdır. Bu dastanda qadınlar yalnız ailə ocağının qoruyucusu deyil, eyni zamanda igid döyüşçü və müdrik məsləhətçi kimi təqdim edilir. Dastandakı qadın obrazları Azərbaycan qadınının cəsarətini, sədaqətini və gücünü əks etdirir. Tarix boyu Azərbaycan torpağında yaşamış bir çox qadın hökmdar və dövlət xadimləri öz müdrikliyi və liderlik keyfiyyətləri ilə seçilmişdir. Məsələn, Tomris qədim türk dünyasının ən məşhur qadın hökmdarlarından biri olmuşdur. O, e.ə. VI əsrdə Massaget tayfalarının hökmdarı kimi ölkəsini qorumuş və böyük sərkərdə kimi tarixə düşmüşdür. Orta əsrlərdə isə Möminə Xatun Azərbaycan tarixində mühüm rol oynamış nüfuzlu qadınlardan biri olmuşdur. O, dövlət işlərində fəallığı və xeyriyyəçilik fəaliyyəti ilə tanınmışdır. Onun şərəfinə tikilmiş Möminə Xatun türbəsi bu gün də Azərbaycanın mühüm tarixi-memarlıq abidələrindən biridir. Diplomatiya tariximizdə isə Sara Xatun xüsusi yer tutur. XV əsrdə Ağqoyunlu dövlətinin nüfuzlu siyasi xadimi olan Sara Xatun bir çox dövlətlər arasında diplomatik danışıqlar aparmış və müdrik siyasəti ilə tanınmışdır.
Azərbaycan ədəbiyyatında və xalq dastanlarında qadın qəhrəman obrazları da geniş yer tutur. Məsələn, Nigar, Həcər və Tutu Bikə kimi qadınlar xalqın azadlıq və mübarizə ruhunun simvoluna çevrilmişdir. Onların qəhrəmanlığı Azərbaycan qadınının yalnız mənəvi gücünü deyil, həm də döyüşkən ruhunu göstərir. Azərbaycan qadınları təkcə keçmişdə deyil, müasir dövrdə də cəmiyyətin bütün sahələrində fəal iştirak edirlər. Elm, təhsil, mədəniyyət, siyasət və iqtisadiyyat sahələrində onların nailiyyətləri ölkənin inkişafına mühüm töhfə verir. Qadınların hüquqlarının qorunması və cəmiyyətdə fəal rol oynaması müasir Azərbaycanın əsas prioritetlərindən biridir. Bu baxımdan Beynəlxalq Qadınlar Günü kimi qeyd olunan 8 Mart xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu gün qadınların cəmiyyətin inkişafındakı rolunu qiymətləndirmək, onların əməyini və fədakarlığını yüksək dəyərləndirmək üçün bir fürsətdir. Azərbaycanda bu bayram qadınlara hörmət və ehtiramın ifadəsi kimi geniş şəkildə qeyd olunur.
Azərbaycan qadını tarix boyu mərdliyi, sədaqəti və müdrikliyi ilə seçilmişdir. O, həm ailənin dayağı, həm də cəmiyyətin inkişafında mühüm rol oynayan qüvvədir. Keçmişdən bu günə qədər Azərbaycan qadınları milli dəyərlərin qorunması, dövlətin inkişafı və gələcək nəsillərin yetişdirilməsi istiqamətində böyük xidmətlər göstərmişlər.
Azərbaycan tarixində qadınların cəmiyyət həyatında fəal iştirakı və onların hüquqlarının qorunması istiqamətində həyata keçirilən dövlət siyasəti xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu siyasətin əsasının qoyulması isə görkəmli dövlət xadimi, Ümummilli Lider Heydər Əliyevin adı ilə bağlıdır. Onun rəhbərliyi dövründə qadınların cəmiyyətin bütün sahələrində fəal iştirakına geniş imkanlar yaradılmış, onların hüquq və azadlıqlarının qorunması dövlət siyasətinin mühüm istiqamətlərindən birinə çevrilmişdir. Heydər Əliyev Azərbaycan qadınlarının cəmiyyətin inkişafındakı rolunu yüksək qiymətləndirir və onların ölkə həyatında fəal iştirakını hər zaman dəstəkləyirdi. O, qadınların yalnız ailə həyatında deyil, həm də dövlət idarəçiliyində, elm, təhsil, mədəniyyət və ictimai fəaliyyət sahələrində önəmli rol oynadığını vurğulayırdı. Ulu Öndər hesab edirdi ki, cəmiyyətin inkişafı qadınların fəal iştirakı olmadan mümkün deyil.
Müasir Azərbaycanın ictimai-siyasi həyatında qadınların rolu getdikcə daha da güclənir. Bu prosesin ən parlaq nümunələrindən biri Azərbaycan Respublikasının Birinci vitse-prezidenti Mehriban Əliyevadır. Onun çoxşaxəli fəaliyyəti, humanitar təşəbbüsləri və beynəlxalq miqyasda həyata keçirdiyi layihələr Azərbaycan qadınının nüfuzunu və rolunu yeni zirvələrə yüksəltmişdir. Mehriban Əliyeva yalnız dövlət xadimi kimi deyil, həm də humanizm, xeyirxahlıq və mədəni diplomatiyanın simvolu kimi tanınır. O, uzun illərdir ki, rəhbərlik etdiyi Heydər Əliyev Fondu vasitəsilə ölkəmizin sosial, mədəni və humanitar sahələrdə inkişafına böyük töhfələr verir. Fondun fəaliyyəti təkcə Azərbaycanda deyil, dünyanın müxtəlif ölkələrində həyata keçirilən layihələrlə də diqqət çəkir. Məktəblərin tikilməsi, tarixi abidələrin bərpası, mədəni irsin qorunması və humanitar aksiyalar bu fəaliyyətin əsas istiqamətlərini təşkil edir.
Azərbaycan qadını tarix boyu ailənin dayağı, milli-mənəvi dəyərlərin qoruyucusu və cəmiyyətin inkişafına töhfə verən fəal qüvvə kimi tanınmışdır. Müasir dövrdə də qadınlar elm, təhsil, səhiyyə, mədəniyyət, siyasət, iqtisadiyyat və digər sahələrdə uğurla fəaliyyət göstərərək ölkənin tərəqqisinə mühüm töhfələr verirlər. Bu baxımdan 8 Mart bayramı təkcə qadınlara təbriklərin ünvanlandığı gün deyil, həm də onların cəmiyyət qarşısında xidmətlərinin yüksək qiymətləndirildiyi gündür.
Azərbaycanda hər il 8 Mart ərəfəsində dövlət tərəfindən bir sıra tədbirlər həyata keçirilir. Bu tədbirlərin əsas məqsədi ölkənin inkişafına töhfə verən qadınların əməyini qiymətləndirmək və onların cəmiyyətə verdiyi töhfələri geniş ictimaiyyətə təqdim etməkdir. Ənənəvi olaraq bayram ərəfəsində Azərbaycan qadınlarının bir qrupuna fəxri adlar verilir, onlar dövlət orden və medalları ilə təltif olunurlar. Bu mükafatlar Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev tərəfindən imzalanan sərəncamlarla təqdim edilir. Təltif olunan qadınlar arasında elm xadimləri, müəllimlər, həkimlər, mədəniyyət və incəsənət nümayəndələri, ictimai xadimlər, həmçinin müxtəlif sahələrdə yüksək nailiyyətlər əldə etmiş qadınlar yer alır. Bu ənənə Azərbaycan qadınının cəmiyyət həyatında oynadığı mühüm rolun dövlət tərəfindən yüksək qiymətləndirildiyini göstərir.
Bu gün də Azərbaycan qadını öz bilik və bacarığı ilə ölkəmizin inkişafına töhfə verir və gələcək nəsillər üçün parlaq nümunə olaraq qalır. 8 Mart – Beynəlxalq Qadınlar Günü isə onların fədakarlığını və cəmiyyətimizdəki əvəzsiz rolunu bir daha xatırladan əlamətdar gündür.
Paşa-zadə Kamal Çingiz oğlu
Qara Qarayev adına Mərkəzi İncəsənət Məktəbinin violonçel ixtisası üzrə müəllimi, Azərbaycan Respublikasının Əməkdar müəllimi
