Azərbaycan-Slovakiya münasibətləri əsasən hər iki respublikanın müstəqillik əldə etməsindən sonra yaranmağa başlayıb. 1 yanvar 1993-cü ildə Slovakiya müstəqilliyini elan edib. Müstəqilliyin ilk illərində qarşılaşdıqları problemlər iki dövlət arasında əlaqələrin inkişaf etdirilməsini ləngidib. Hazırda ikitərəfli münasibətlər sürətlə inkişaf etməkdədir. Slovakiya Respublikası Azərbaycan Respublikasının müstəqilliyini 24 yanvar 1992-ci ildə tanımışdır. Azərbaycanla Slovakiya arasında diplomatik münasibətlər 23 noyabr 1993-cü ildə qurulub. Slovakiya Respublikasının Azərbaycan Respublikasındakı Səfirliyi 1 oktyabr 2019-cu ildən fəaliyyət göstərir. Azərbaycan Respublikasının Slovakiya Respublikasında Bratislava şəhərindəki Səfirliyi 28 iyul 2023-cü ildə təsis edilmişdir. İkitərəfli münasibətlərin genişlənməsində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Cənab İlham Əliyevin 18 mart 2004-cü il tarixində Slovakiya Respublikasına səfəri böyük rol oynayıb. Azərbaycanda bir çox Slovakiya şirkətləri uğurla fəaliyyət göstərir. Bu şirkətlər Azərbaycanda yol tikintisi, müxtəlif layihələrin həyata keçirilməsi ilə məşğuldurlar. Slovakiya Azərbaycanla enerji, kənd təsərrüfatı, elektrik stansiyaları, ətraf mühitin qorunması və inşaat sahəsində əməkdaşlıq etməkdə daha çox maraqlıdır. AR Milli Məclisində 13 dekabr 2005-ci ildən etibarən Azərbaycan-Slovakiya parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupu fəaliyyət göstərir.
Cənab İlham Əliyevin 7 may 2024-cü il tarixində Slovakiya Respublikasının Baş naziri Robert Fitsonun ölkəmizə rəsmi səfəri ilə əlaqədar mətbuata verdiyi bəyanatda əlaqələrimizin inkişaf perspektivlərinə dair önəmli məqamlar geniş yer almışdı. Belə ki, ölkə başçımız öz bəyanatında qeyd etdi ki, Azərbaycan Respublikası ilə Slovakiya Respublikası müstəqil siyasət yürüdən ölkələrdir. Prezident İlham Əliyev əlavə etdi ki, iki dövlət arasında əməkdaşlığın möhkəm hüquqi bazası formalaşmışdır. Əməkdaşlığımızın bir əlamətdar istiqaməti də azad edilmiş torpaqlarda Slovakiya şirkətinin fəaliyyətidir.
Azərbaycanın artan iqtisadi qüdrəti ölkəmizə olan marağı artırmaqla yanaşı, beynəlxalq və regional əməkdaşlıq sahəsində istəkləri də reallaşdırır. Etiraf edilməlidir ki, ölkəmizin artan iqtisadi qüdrəti dünya dövlətləri ilə təhlükəsizlik və hərbi sahədə əməkdaşlığa da təsirsiz ötüşməyib. Məlum olduğu kimi hazırda Azərbaycan dünyanın bir çox ölkələri ilə təhlükəsizlik və hərbi sahədə əməkdaşlıq edir. Slovakiya ilə müdafiə və müdafiə sənayesi sahəsində əməkdaşlıq da bu sahədə aparılan uzaqgörən siyasətin tərkib hissəsidir. Təsadüfi deyil ki, Baş nazir Robert Fitsonun ölkəmizə səfəri çərçivəsində Azərbaycan və Slovakiya arasında hərbi əməkdaşlığa dair mühüm sazişlər imzalanıb. İmzalanan sənədlərlə Azərbaycan və Slovakiyanın müdafiə sektorunda mümkün əməkdaşlıq istiqamətləri müəyyən edilib.
Azərbaycan hazırda 8 ölkəyə öz təbii qazını ixrac edir və Slovakiya 9-cu ölkə olacaq. Bununla bağlı 2023-cü il aprelin 25-də Sofiyada Bolqarıstan, Rumıniya, Macarıstan, Slovakiyanın qaz nəqli operatorları ilə Azərbaycan Dövlət Neft Şirkəti (SOCAR) arasında əməkdaşlığın inkişafına dair Anlaşma Memorandumu imzalanıb. “Həmrəylik halqası” adlanan bu təşəbbüs Bolqarıstan, Rumıniya, Macarıstan və Slovakiyanın təkmilləşdirilmiş qaz ötürücü sistemləri şəbəkəsi vasitəsilə Avropaya əlavə qaz tədarükü üçün əməkdaşlıq sahələrini müəyyən edir. Bu layihə Mərkəzi, Şərqi və Cənubi Avropa regionunda enerji təchizatının təhlükəsizliyini və şaxələndirilməsini təmin edəcək.
Ümumiyyətlə Azərbaycanda yaradılan mövcud investisiya mühiti, o cümlədən Ələt-Araz iqtisadi zonasının öz rezidentləri və qeyri-rezidentləri üçün yaratdığı fürsətlər Slovakiya şirkətlərinin də Azərbaycanda fəaliyyətini stimullaşdırır. Azərbaycan-Slovakiya biznes forumunda da bu məsələ bilavasitə vurğulanıb. Ticarət, energetika, sənaye, nəqliyyat və turizm sahələri üzrə əməkdaşlığı gücləndirməyə əlavə fürsətlər verir. Azərbaycanın Orta Asiyadan əlavə, Avropa istiqamətində də iqtisadi kontekstdəki əlaqələrində genişlənmə prosesi gedir.
Müşfiq Səfərov,
Yeni Azərbaycan Partiyası
Beyləqan rayon təşkilatının sədri
